Historia szkoły

Szkoła Podstawowa nr 18 znajduje się na Zaborzu, które jest obecnie integralną częścią Zabrza.

Według urzędowego spisu ludności w roku 1901 Zaborze – Wieś liczyło 4632 mieszkańców. W tym roku rozpoczęto budowę szkoły przy ulicy Karczewskiego (Wiesenstrasse). Dnia 3 września 1901 roku oddano do użytku gotowy budynek szkolny. Powierzchnia parceli szkolnej wynosiła 0,32 ha. Parcelę tę odsprzedał jej dotychczasowy właściciel Jan Koloczek dnia 18 VI 1901 r. za cenę 9000 marek niemieckich. Koszt budowy szkoły wynosił 60150 marek niemieckich i został pokryty z dotacji księcia von Donnersmarka (17,95 % ogólnych kosztów) oraz przez gminę (82,05 %).

Pierwszym kierownikiem tej szkoły został Szczepan Spisla. Według pierwszych zapisów
niemieckiej kroniki stan liczebny szkoły z dnia 1 stycznia 1902 r. wynosił 455 chłopców
z Zaborza – Wsi wśród których było ośmiu znających dwa języki, a 441 znających tylko język polski. W latach od 1902 do 1914 roku w życiu szkoły nie zanotowano ważniejszych wydarzeń. Ludność Zaborza – wsi spełniała swoje obowiązki wobec władz niemieckich choć duchem i przynależnością była Polska.

Kiedy wybuchnęła wojna dzień 2 VIII 1914 roku był pierwszym dniem mobilizacji. Normalny tryb pracy został zakłócony z powodu powołania do wojska kilku nauczycieli. Młodzież szkolna, a szczególnie chłopcy byli zmuszani do wzięcia udziału w ćwiczeniach wojskowych. W roku 1917 z powodu braku nauczycieli klasy były bardzo liczne, np. kl. I liczyła 76 uczniów.

W roku 1919 w kronice szkolnej zanotowano: „Organizacja nauczania polskiego napotyka na poważne trudności”, a w dniu 28 maja 1920 roku w kronice zapisano informację o rozpoczęciu strajku szkolnego.

Powodem do strajku było żądanie mieszkańców Zaborza – Wsi wprowadzenia nauki po polsku dla polskich dzieci. W strajku szkolnym brała udział przede wszystkim młodzież i tak w dniu 28 maja 1920 roku na ogólną ilość uczniów 446 strajkowało 198,w dniu 29 V 1920 r. – 146, a w dniu 31 V 1920 r. 61 uczniów. Ostatecznie strajk szkolny zakończył się 16 VI 1920 roku.

Na żądanie miejscowego społeczeństwa polskiego została zorganizowana 3 – klasowa szkoła powszechna z polskim językiem nauczania. Otwarcie szkoły nastąpiło w dniu 1 IX 1923 r., a jej kierownikiem był Paweł Mnich. Trzyklasowa polska szkoła otrzymała pomieszczenie w budynku szkolnym przy ul. Karczewskiego. Rejon tej szkoły obejmował zasadniczo tylko Zaborze – Wieś. Lecz za zezwoleniem inspektora szkolnego uczęszczały do polskiej szkoły również dzieci z innych rejonów szkolnych, a mianowicie Poremby i Zaborza „B”. W latach 1923 – 1926 polska szkoła rozwijała się pomyślnie. Przeciętnie 12 uczniów – Polaków zapisywano do klasy I.

W latach 1927 – 1932 władze niemieckie wywierały silny nacisk na rodziców posyłających swe dzieci do polskiej szkoły. Zapisy do kl. I malały z roku na rok. W roku 1930 nie było w ogóle zapisu polskiego dziecka. Ze względu na brak odpowiedniej liczby uczniów została zredukowana jedna klasa. Nauczyciel p. Wróblik został przeniesiony do szkoły niemieckiej. W latach 1933 – 1934 represje na rodzicach posyłających swe dzieci do polskiej szkoły wzmogły się. Ojcowie zostali pozbawieni pracy. Lecz nieugięci Polacy posyłali swe dzieci nadal do polskiej szkoły. Znowu zlikwidowano jedną klasę. Nauczyciel p. Labuwek został przeniesiony. Nastały ostatnie chwile istnienia polskiej szkoły na Zaborzu – Wsi. W 1935 roku do polskiej szkoły uczęszczało 5 uczniów.

Dnia 1 II 1935 r. polska szkoła w Zaborzu – Wsi została zlikwidowana. Ostatni uczniowie, którzy nie mieli możliwości uczęszczania do polskiej szkoły na Zaborzu przeszli do polskiego gimnazjum w Bytomiu.

W latach 1936 – 1939 „Związek Polskich Towarzystw Szkolnych w Niemczech” zorganizował w Zaborzu kurs języka polskiego, który prowadził Alojzy Hermański.

W czasie II wojny światowej nauki języka polskiego nie kontynuowano. Dopiero po
odzyskaniu niepodległości w dniu 5 IV 1945 przybyła do Zaborza grupa nauczycieli polskich celem zorganizowania polskiego szkolnictwa powszechnego na Ziemiach odzyskanych. Obwód szkolny miasta Zabrza został podzielony na rejony szkolne i tutejsza szkoła otrzymała nr 18.

Budynek tejże szkoły znajdował się na Zaborzu – Wsi przy ul. Karczewskiego. Jednak wskutek wstrząsów górniczych mury jego były tak popękane, że do użytku się nie nadawał. Wobec tego SP nr 18 umieszczono tymczasem w budynku SP nr 17 w Porembie, gdzie szkoła otrzymała do użytku 6 sal lekcyjnych. Kierownikiem tej szkoły został Marian Szczygieł.

Ogłoszono zapisy do pierwszej po wojnie szkoły między 10 – 13 kwietnia 1945 roku. Do szkoły zapisało się ogółem 301 uczniów. Rok szkolny rozpoczął się 14 IV 1945 r. i zakończył się 14 VII 1945 roku.

W następnym roku szkolnym 3 IX 1945 roku kierownikiem szkoły został mianowany Stanisław Ilnicki.

Młodzież szkolna w dalszym ciągu musiała uczęszczać do bardzo odległej szkoły w Porembie. Dlatego też starano się o uzyskanie zastępczego budynku dla SP nr18. Za zgodą ówczesnego Inspektora Szkolnego przeniesiono szkołę ( tymczasowo ) do szkoły nr 19 przy ul. Kościelnej. Zarząd Miejski w Zabrzu obiecał, że przeznaczy dla szkoły budynek przy ulicy Wolności 440 (budynek dawniejszej policji niemieckiej oraz Urzędu Stanu Cywilnego). Decyzją Prezydenta Miasta Zabrze z października 1945 roku oddano do użytku szkoły I piętro i lewe skrzydło parteru. Pozostałą część budynku zajmowało jeszcze Biuro Meldunkowe i Komitet Obywatelski.

Decyzją z dnia 28 X 1945 r. prezydent miasta polecił przenieść biuro meldunkowe do innego budynku, a szkoła nr 18 w Zabrzu miała nareszcie swój własny gmach szkolny.

Rok szkolny 1945/1946 upłynął pod znakiem ciężkiej i trudnej pracy nauczycieli. Brakowało podstawowych pomocy naukowych i urządzeń szkolnych. Młodzież w szkole prawie nie znała języka polskiego.

Od roku szkolnego 1950/1951 obowiązki kierownika szkoły przejął Adam Kałyniak, który ze względów organizacyjnych w marcu 1952 roku został przeniesiony do SP nr 19, a na stanowisko kierownika SP nr 18 powołano Józefa Stera. Ten zaś w roku 1953 został przeniesiony do pracy w Inspektoriacie Szkolnym, a kierownikiem został od lipca 1953r. dotychczasowy nauczyciel Hubert Bartoszek.

Do końca 1959 roku Zaborska szkoła zajmowała budynek przy ul. Wolności, choć w tych latach podczas remontu tego budynku, który nie zakończył się w okresie wakacji uczniowie uczestniczyli w zajęciach organizowanych tylko popołudniu w szkole nr 193.

Mimo tych lokalowych trudności w szkole powstał chór i zespół teatralny, który uświetniał wiele uroczystości szkolnych i miejskich, także wojewódzkich.

Nowy rozdział w historii szkoły nr 18 zaczął się w roku 1960, kiedy młodzież otrzymała piękny nowoczesny budynek przy ulicy Karczewskiego na miejscu polskiej mniejszościowej szkoły – jest to obecna siedziba szkoły. Szkoła otrzymała imię Powstańców Śląskich.

Budynek w założeniach przewidziany był na 400 uczniów, którzy mieli tu doskonałe warunki do 1965 roku, kiedy rozbudowano najbliższe osiedle mieszkaniowe i w roku 1970 w szkole pracowano na 3 zmiany, aby pomieścić 24 oddziały.

Na początku lat sześćdziesiątych z inicjatywy dyrektora Huberta Bartoszka rozpoczęto akcję poszukiwania śladów polskości na terenie Zaborza – Wsi. Efektem tej pracy jest zbiór dokumentów i eksponatów mówiących o odwadze i bohaterstwie ludzi zapisujących piękne karty historii miasta w walce z germanizacją tych ziem.

We wrześniu 1965 roku umieszczona została tablica pamiątkowa w holu głównym szkoły. Jej fundatorem była kopalnia „Zabrze”, a w roku szkolnym 1969/ 1970 dokonano otwarcia Szkolnego Muzeum Pamiątek Historycznych.

W dniu 1 IX 1972 r. szkoła została odznaczona Odznaką za zasługi dla ZBOWiD,
odznaczeniem przyznanym przez Zarząd Główny ZBOWiD w Warszawie.

W marcu 1974 roku miało miejsce odsłonięcie znaku Rodła.

W latach siedemdziesiątych w szkole istniał i swoją działalnością zaznaczał szerokie kręgi szczep harcerski imienia Powstańców Śląskich, którego szczepowym był druh podharcmistrz Krzysztof Zapatka.

Od 1975 roku do 1999 szkoła była także siedzibą Ogniska Pracy Pozaszkolnej nr 4, które w ramach swojej działalności pomagało dzieciom rozwijać swoje zainteresowania w dziedzinie plastyki, muzyki, rękodzieła artystycznego, teatru i sportu.

Uczniowie naszej szkoły uczestniczący w zajęciach OPP nr 4 odnosili i nadal odnoszą wiele sukcesów zdobywając różne wyróżnienia w mieście i województwie.

W lipcu 1984 r. zmarł długoletni dyrektor szkoły Hubert Bartoszek. W tej sytuacji od 1 IX 1984 r. dyrektorem szkoły została mgr Renata Ślęzak.

W maju 1985 r. obchodziliśmy dwudziestopięciolecie istnienia SP nr 18 w nowym budynku. Wtedy też obchodziliśmy piętnastolecie Szkolnej Izby Pamiątek Historycznych i w budynku została odsłonięta tablica pamiątkowa ufundowana przez Grono Pedagogiczne, poświęcona pamięci dyrektora Huberta Bartoszka.

Co roku uczniowie naszej szkoły uczestniczyli w obchodach rocznic powstań śląskich, a w 65 rocznicę III powstania śląskiego w pięknym montażu słowno – muzycznym przedstawiono dzieje tej prostej ziemi polskiej. Kroniki notują to wydarzenie jako okazję do wielu wzruszeń i wspomnień wśród zaproszonych przedstawicieli ZBOWiD oraz działaczy śląskich z Zaborza.

19 stycznia 1989 r. dyrektor Renata Ślęzak przekazała do Muzeum Miejskiego w Zabrzu, dokumenty i eksponaty Szkolnej Izby Pamiątek.

W sierpniu 1992 r. dyrektor Renata Ślęzak zakończyła pracę w naszej szkole przechodząc na emeryturę.

W wyniku konkursu przeprowadzonego w Urzędzie Miejskim na stanowisko dyrektora szkoły wyłoniono mgr Janusz Bartoszka, syna wspomnianego wcześniej – dyrektora Huberta Bartoszka.

W szkole w dalszym ciągu zacieśniała się współpraca ze środowiskiem. W ramach współpracy z Ogniskiem Pracy Pozaszkolnej nr 4 została otwarta galeria sztuki nieprofesjonalnej „Grupa 18”, w której prezentowane były prace plastyków – amatorów z Zaborza i miasta. Grupa ta pod kierunkiem instruktora mgr Krystyny Jędrzejowskiej – Nowak do czerwca 2001 roku miała swoją pracownię w budynku naszej szkoły.

W roku 1997 rozpoczęły się prace remontowe na terenie naszej szkoły. Została wymieniona instalacja elektryczna i dokonano częściowego remontu sanitariatów. Wcześniej z inicjatywy Rady Rodziców odnowiona została sala gimnastyczna.

Po zakończonej pięcioletniej kadencji dyrektor Janusz Bartoszek odszedł do pracy w innej szkole, a po konkursie w 1997 r. stanowisko dyrektora szkoły zostało powierzone pani mgr Marii Rybskiej.

W budynku szkoły w dalszym ciągu prowadzone były prace remontowe. Wyremontowano wszystkie sanitariaty, odnowiono elewację budynku przy wejściu do szkoły, wymalowano salę gimnastyczną, wyremontowano pokój nauczycielski, sekretariat i pokój dyrektora.

Uczniowie naszej szkoły w dalszym ciągu uczestniczyli w zajęciach OPP nr 4 i różnych
konkursach i olimpiadach. Na uwagę zasługuje fakt, że w latach 1996 – 1998 chłopcy z naszej szkoły utrzymywali tytuł Mistrza Zabrza w koszykówce.

W roku 1998 obchodziliśmy uroczyście siedemdziesięciopięciolecie istnienia pierwszej polskiej szkoły na Zaborzu – Wsi. Przy tej okazji szkoła otrzymała sztandar zaprojektowany przez absolwenta naszej szkoły artystę plastyka Antoniego Cygana. Malowaną część tego sztandaru wykonał wspomniany artysta plastyk, a haftowaną dyrektor naszej szkoły Maria Rybska.

W następnych latach systematycznie szkoła zmieniała swój wygląd. Zostały wymienione drzwi i podłogi w salach lekcyjnych, wyremontowano dach, odmalowano sale lekcyjne, wymieniono pierwsze okna w salach. Staraniem Rady Rodziców i dyrekcji szkoły została wykonana pracownia komputerowa, której uroczystego otwarcia dokonano 14 X 2001 roku. Tego dnia obchodziliśmy stulecie istnienia naszej Szkoły Podstawowej nr 18 w Zabrzu.

Od roku 1999 Ognisko Pracy Pozaszkolnej nr 4 zmieniło swoją siedzibę i zostało przeniesione do Szkoły Podstawowej nr 17, a grupa plastyków nieprofesjonalnych przeniosła swoją pracownię do Przedszkola nr 16. Odzyskane pomieszczenia zostały zaadaptowane na sale dydaktyczne. Także mieszkanie służbowe odzyskane w tym roku zostało zaadaptowane na pomieszczenia dla pedagoga szkolnego.

Nadal uczniowie nasi uczestniczą w różnych zajęciach prowadzonych przez instruktorów OPP nr 4.

W dziedzinie dydaktyki przez lata notujemy wiele osiągnięć naszych uczniów w różnych
konkursach przedmiotowych. Od kilku lat uczestniczymy w Międzynarodowym Konkursie
Matematycznym „Kangur”. Uczennica naszej szkoły była laureatką wojewódzkiego konkursu j. niemieckiego. Od pięciu lat organizujemy Miejski Konkurs Dziecięcej Twórczości Literackiej i Miejski Konkurs Recytatorski dla uczniów kl. I – III. Nauczyciele naszej szkoły uczestniczą w komisjach konkursów przedmiotowych.

Po wejściu w życie reformy systemu oświaty szkoła nasza pozostała szkołą podstawową
i jako taka funkcjonuje nadal.

W roku 2007 dyrektorem szkoły została pani Eugenia Pudło.

Opracowanie Dorota Jezusek

Ile do wakacji?




Pogoda Zabrze z serwisu

Jesteśmy na Facebooku


Zachęcamy rodziców do dzielenia się swoimi spostrzeżeniami i opiniami na FB lub drogą mailową: sp18zabrze@wp.pl

Blog z języka angielskiego







Kalendarz

Październik 2017
P W Ś C P S N
« wrz    
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  
















PisuPisu.pl



















































































































































Administracja

  • Zaloguj się